Yetim  hakkı yemenin, yedirtmenin bir çok şekli var.

Doğrudan yeme, aracı kullanıp yeme, hiç işe karışmadan, çeşmenin  akan suyu  istikametinde bulunduğundan kendiliğinden yeme (Bu yeme şeklinde haram hiç yok). “Deniz fenerinden gelen kar payları buna en iyi örnek olabilir.”

Birde yerken şekil verme biçimleri var,

Dişleme,

Hortumlama,

İlik kemirme,

yerken acındırma (mazlumu oynama)

 Tabii konu salt “sermaye birikimi” ya da rekabetçilikle açıklanamayacak kadar girift. İnsanlar yıllardır yaşayageldikleri o bastırılmışlık, susturulmuşluk hâlinin nafileliğinin bilincine varmaya başladılar. Bir dilin konuşulması neden yasaklanır; insanlar kendi halk oyunlarını neden “millî folklor” formatında icra etmek ya da unutulmuşluğa terk etmek ikilemiyle karşı karşıyadır; yeri geldiğinde “mozaik” metaforuyla övünülen bir ülkede kültürel çeşitlilik neden yöresel yemek çeşitlerine indirgenmiştir; köylerin, mezraların, dağların, derelerin, göllerin adları neden durmadan değiştirilir; kültürel köklerini, kendi grubunun tarihini araştırmaya kalkışan biri neden iki kuşak öncesine ulaştığında derin ve ölümcül bir suskunlukla karşılaşır; insanların anadillerini öğrenmeleri, anadillerinde eğitim görmeleri, türkü söylemeleri, dinlemeleri neden “yıkıcılık/bölücülük” sayılıp TCK’da zikredilir? Sorular yüksek sesle terennüm edilmeye başlandı… Deli gömleği, dar geliyordu artık.

Filler tepişirken, malûm, olan çimenlere olur. “Üst katlardakilerin” gözünü karartmış kavgası, onlarca yılın bastırılmışlıklarının, düşkırıklıklarının, gerilimlerinin güncel işsizlik, yoksulluk, yoksunluk sorunlarıyla karıldığında, müthiş bir patlayıcıya dönüşmesi riskini getiriyor beraberinde.

Son haftalarda yaşananlar, Türkiye’nin Romanlara yönelik politikalarını tartışmaya açtı. Bugün Avrupa’da da ayrımcılıkla karşılaşan Romanların tarihinde, bir de sosyalizm deneyimi var...

Yılbaşı gecesi başlayan olaylarda, saldırıya ve hakarete uğradıktan sonra sürgün edilen Roman yurttaşların yaşadıkları, Türkiye’de, ırkçı saldırganlığın tırmanışının yanı sıra, Romanların karşılaştıkları ayrımcılığın kurumsal boyutunu da göz önüne serdi. Bugün Avrupa’da da benzer sorunlarla yüzleşen Romanların tarihinde, sosyalizm deneyiminin, sunduğu hak ve olanaklar açısından farklılaştığı ve özel bir değer kazandığı görülüyor.

Özellikle Sovyetler Birliği’nde Ekim Devrimi’nin hemen ardından hayata geçirilen uygulamalar, Romanların yurttaşlık haklarını kullanmalarının desteklenmesi yanında, Roman kültürünün yaşatılması ve geliştirilmesi açısından da önemli bir örnek oluşturuyor.

Anne arkaya dönüp küçük kızını kontrol etti. Uyumuştu. kim bilir hangi rüyalarda meleklerle oyun oynuyordu. “Yavrum” diye iç geçirdi güzel kadın. Sonra bakışlarını Boğaziçi köprüsü yoluna çevirdi. Uzun ve omzunda taşıyacağı minicik ama dünya tatlısı bir yükü vardı omzu öpülesi kadının...

Sinekler eşeğin sırtında cirit atıyordu. Kadınsa çocuğunu omzuna kaldırdı, Aliş annenin omzunu öptü minicik böğürtlenlerden morlaşmış dudaklarıyla. Annesinin gamzesi neşelendi. Kısık gözleri ufukta ama göz ucuyla çocuğuna bakıyordu... “Alişim, bahtsız yavrum” diye iç geçirdi kadın. Sonra bakışlarını tozlu toprak yola devirdi. Uzun ve omzunda taşıyacağı ağır bir yükü vardı taa ki bir omuz bulana kadar omzu öpülesi kadının...

Melahat'a evleneceğini söylediklerinde, o hiç bir şey hissetmedi. Düğünü dahi yapılmadı. Ne anne babası ne de kendi gördü Ferhatı... Ferhat olanlara şaşakalmıştı. Arkadaşı onun bu şaşkınlığından faydalandı. Önce 10 bin YTL istedi amca kızı için, sonra sıkı bir pazarlık başlayıverdi. 9, 8, 7 bin YTL'ye anlaştılar. Amca kızı gitti Melahat'i almaya Bitlis'ten Ankara'ya geçen 20 saatlik yolda bile Melahat soramadı kime gelin gittiğini.

Sabah Ankara'ya indiklerinde, bir minübüse bindiler. 2007 yılının nisan ayıydı. Amca oğlu Melahat'i önce akrabalarının yanına getirdi. Ferhat da nikah işlemlerini tamamlamıştı. Gün bekliyordu. Ertesi sabah Ferhat, Melahat'i aldı. Belediyeye gidip nikah kıyacaklardı. Melahat karşısında yaşlı ve topal adamı görünce, susakaldı. Önce kalkıp Ferhat'ın elini öptü.

Haberin var mı taş duvar?
Demir kapı, kör pencere,
Yastığım, ranzam, zincirim,
Uğrunda ölümlere gidip geldiğim
Zulamdaki mahzun resim
Görüşmecim yeşil soğan göndermiş
Karanfil kokuyor cigaram
Dağlarına bahar gelmiş memleketimin...
Ahmed ARİF

Biz nasıl böyle olduk? Tutsaklara nasıl böyle yabancılaştık? Onlar bizim çocuklarımız, eşlerimiz, anne-babalarımız, yoldaşlarımız, arkadaşlarımız değil mi artık...

Çığlığım artık çıkmıyor...

Psikologlar Justin Kruger ve David Dunning'in tarihe geçmelerine vesile olan
teorileri özetle, "cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine olan
güvenini artırır" der.

Alevilerde, Hüseyin'in Kerbela'daki acısı başta olmak üzere Oniki İmamların acılarını anmak ve anlamak için Muharrem Matemi tutulur. Amaç bu acıları tekrarlamak ya da öç duygularını tekrarlamamak ya da öç duygularını körüklemek değildir. Muharrem Matemi'nin amacı: Bu türlü acıların bir daha yaşanmaması için gerekli olan insanlık değerlerini ve Alevi öğretisini özümsemektir.

Matem süresince bıçağa, ve kesici aletlere el sürülmez, kurban kesilmez, ve et yenmez. Matem boyunca hiç bir canlıya eziyet edilmez. Kimsenin kalbini kırmamak, dili ile kimseyi incitmemek, kimse hakkında dedikodu yapmamak ve Matem Orucu'nun temel ilkesidir. Sağlığı yerinde olanlar oruç tutarlar. Matemden amaç, kendine eziyet yapmak değil, yapılabilecek kötülüklerin ve katliamların bir daha olmaması için anmak ve untmamaktır