|
Dünyanın tek bilinen kadın dili |
|
|
|
Yazar Rüya IŞIK Günlük haber
|
|
23/03/2010 |
Dünyanın bilinen tek kadın dili olan Nüshu, Çin'in Hunan eyaletindeki Jiangong ilçesinin Shangjiangewei bölgesinde hala kullanılmaktadır. Nüshu eskiden ilçenin başka birkaç kasabasında da yaygın olduğu halde, 60 yıl önce ortadan kalktı.
Nüshu 'kadın dili' ve 'kadın yazısı' anlamına geliyor. Nüshu karakterleri uzun diktörtgen şeklinde, hatları ince, sanki sivrisinek veya karınca gibi... Bu nedenle yerel halk arasında Nüshu'ya 'uzun bacaklı sivrisinek karakterler' veya 'karınca karakterler' deniyordu. Nüshu eski bir dil olarak kabul ediliyor, fakat onunla yazılmış eski yapıtlar veya onunla ilgili tarihi kayıtlar yok. Buna rağmen Nüshu'nun en az bin yıllık bir geçmişinin olduğu sanılıyor.
Nüshu karakterleri 4 yoldan aktarılırdı. İlk aktarma yolu, aile içinde yaşlı kadınların genç kadınlara öğretmesidir; ikinci aktarma, bir kadının ücret vererek, Nüshu bilgisi nispetten yüksek olan profesyonel bir kadından ders almasıdır; üçüncü yöntem, kadınların bir araya gelerek birbirlerine öğretmesi ve birbirlerinden öğrenmesidir; dördüncü yöntem, kadınların kendi kendilerine öğrenmeleridir. Yerel kadınların hemen hemen hepsi Nüshu şarkıları söyleyebilir ve bu kendi kendine öğrenmeyi kolaylaştırır.
Nüshu diliyle ilgili tarihi ve kaynağı tam olarak bilinmemekle beraber, Nüshu diliyle ilgili en erken tarihi kayıt, Temmuz 1931'de yayımlanan Hunan Eyaletinde yapılan araştırmalar bir kitapta yer alıyor. Kitapta Huashan Dağın'daki kayaların sanki çiçekler gibi çok nefis olduğu belirtiliyor. Kitapta şunlara da yer veriliyor: Hikayeye göre, Tong Hanedanı'nda kendilerini Budizm'e adayan Tan soyadlı iki kızkardeş dağda şifalı bitki toplarmış. Kızkardeşler sonunda dağda Buda olmuş. İkisini anmak için yerel kadınlar Ay takvimine göre her yılın 5. ayında tütsü yakarak saygılarını sunmaya başlamış.
Nüshu'nun kaynağıyla ilgili bir kaç efsane daha var. İlk efsaneye göre, Shangjiangwei'de çok yetenekli bir kız varmış. Doğduğunda 9 jin (1 kilo 2 jin eder) ağırlığında olduğu için ona '9 jin'lik kız' denirmiş. '9 jin'lik kız'ın kumaş ve keten dokuma ile nakış becerisi yerel kızlar arasında çok ünlüymüş. Eskiden kadınlar okuma bilmediği için başkalarının aracılığıyla mesaj göndermede sık sık hata yapılırmış. '9 jin'lik kız' ise Nüshu dilini yaratarak, mektubu kağıt, yelpaze veya mendil üzerine yazarmış ve uzaktaki kız arkadaşlarına gönderirmiş. Kızlar mektubu aldığında bir araya gelir, bir yandan iğne işleri yapar, diğer yandan mektubu okur, Nüshü'yu öğrenirmiş. Zamanla bütün kızlar Nüshu kullanmayı başarmış ve nesilden nesile aktarılmış.
İkinci efsaneye göre, Jintian köyünde Hu Yuxiu adlı genç bir kız varmış. Çok güzel olan kız İmparatorluk sarayına çağrılmış ve İmparator'un cariyesi olmuş. 7 yılda imparatorla sadece 7 kere görüşebilen Yuxiu büyük acı çekmiş, ailesine mektup yazmak istemiş, fakat Hadımın görmesinden korkmuş ve bu nedenle Nüshu'yu yaratmış. Yuxiu mendil üzerine Nüshu mektup yazarak, annesine ve kız arkadaşlarına acılarını dökmüş. Yavaş yavaş Nüshu yaygınlaşmış. Üçüncü efsaneye göre, bölgede bir tapınak varmış. Çok eski zamanda şifalı bitki toplamaya giden bir baba ile iki kızı tapınaktan geçeceklerken iki kız yorgunluktan bayılmış ve bir daha kalkamamış, babalarıda üzüntüden ölmüş. Bundan sonra burası kutsal bir mekan olmuş. Yerel halk bir süre sonra baba ve iki kızı için bir tapınak inşa ettirmiş. Bu tapınağı ziyaret edenlerin hepsi kadınmış. Nüshu karakterleri ilk başlangıçta ipek üzerine işlenirmiş. Nüshu, yerel lehçeyi kaydederek, bölgenin tarihi ve halk yaşamları yansıttığı için, bir bir 'kültürel fosil' olarak adlandırıldı, insanlığın yazı ve medeniyet kaynağı, kadın kültürü ve etnik grupların kaynağının araştırılması için büyük değer taşıyor. |
