| |
|
|
|
İstatistikler |
|
Ziyaretçi: 484196
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ana Sayfa
|
Başın öne eğilmesin... |
|
|
|
Yazar Turnusol Haber
|
|
04/04/2010 |
Aldırma Gönül Aldırma”,“Benim Meskenim Dağlardır”, “Çocuklar Gibi”, “Melankoli” gibi şiirleri bestelenerek dillerden düşmeyen şarkılara dönen Sabahattin Ali, 25 Şubat 1907'de o zamanki Edirne Vilayeti'nin Gümülcine Sancağı'na bağlı Eğridere kazasında doğdu. 2 Nisan 1948'de 41 yaşındayken, Kırklareli civarında katledildi. Cesedi Bulgaristan sınırına atılmış olarak bulundu. Öldürülmesinin ardındaki karanlık bugün bile aydınlatılmaş değil.
Öyküleri, şiirleri, romanları, makale ve çevirileriyle gerçek bir edebiyat ustası olan Sabahattin Ali, ezilen sıradan insanların öykülerini anlattı. 2. Dünya Savaşı yıllarında yükselen faşist ideolojiye karşı çıkmış ve 40 yılların tek parti diktatörlüğünün baskılarına direnmiş bir aydın olan Sabahattin Ali düzenin hepkara listesinde yer aldı.
ÇİLELİ BİR YAŞAM
Sabahattin Ali'nin babası piyade yüzbaşısı Selahattin Ali Bey'in görev yeri sık sık değiştiği için, ilk öğrenimini İstanbul, Çanakkale ve Edremit'in çeşitli okullarında 1921'de tamamladı. Edremit Yunan işgalinde olduğu için emekli olan babası aylığını alamamış ve aile çok zor günler geçirmiştir. İlkokulu bitirdikten sonra parasız yatılı olarak Balıkesir Öğretmen Okulu'na giren Sabahattin Ali, beş yıl burada okumuş, daha sonra İstanbul Öğretmen Okulu'ndan 1926'da mezun olmuştur. Bir yıl kadar Yozgat'ta ilkokul öğretmenliği yapmış, Millî Eğitim Bakanlığı'nın açtığı sınavı kazanarak Almanya'ya giderek iki yıl burslu olarak orada okumuştur (1928 - 1930). Yurda döndükten sonra Aydın ve Konya ortaokullarında Almanca öğretmenliği yapmıştır.
BAŞI HEP BELADA
Sabahattin Ali, Konya'da bulunduğu sırada, bir arkadaş toplantısında Atatürk'ü yeren bir şiir okuduğu iddiasıyla 1932'de tutuklandı. Bir yıla mahkum olarak Konya ve Sinop cezaevlerinde yatmış, Cumhuriyetin onuncu yıldönümü dolayısıyla çıkarılan af yasasıyla özgürlüğüne kavuşmuştur (1933). Cezaevinden çıktıktan sonra Ankara'ya giden Sabahattin Ali Millî Eğitim Bakanlığı'na başvurarak yeniden göreve alınmasını istemiştir. Dönemin bakanı Hikmet Bayur'un "eski düşüncelerinden vazgeçtiğini ispat etmesini" istemesi üzerine Varlık dergisinde "Benim Aşkım" adlı şiirini yayımlayarak (15 Ocak 1934) Atatürk'e bağlılığını göstermeye çalışmıştır. Aynı yıl Bakanlık Neşriyat Müdürlüğü'ne alınmış, Ankara II. Ortaokul'da öğretmenlik yapmıştır.
Sabahattin Ali, 16 Mayıs 1935 günü Aliye Hanım ile evlenmiş, 1936'da askere alınmış, 1937 Eylülünde kızı Filiz Ali dünyaya gelmiştir. Yedek Subay olarak askerliğini Eskişehir'de tamamlamış, 10 Aralık 1938 de Musiki Muallim Mektebi'nde Türkçe öğretmeni olarak göreve başlamıştır. 1940 yılında tekrar askere alınmış, askerliğini yaptıktan sonra Ankara Devlet Konservatuarı'nda 1941 - 1945 yıllarında Almanca öğretmenliği yapmıştır.
ANTİ-FAŞİST AYDIN
Sabahattin Ali'nin yazdığı "İçimizdeki Şeytan" romanı dönemin ırkçı - milliyetçi güruhunda büyük tepki toplamıştır. Nihal Atsız'ın hakkında yazdığı hakaret dolu bir yazıya karşılık dava açan Sabahattin Ali, dava sırasında çok sıkıntı çekmiştir. 1944 yılında davayı kazanmasına rağmen hedef haline gelmekten ve tepkilerden kurtulamamıştır.
Olaylı duruşmalar sonunda bakanlıkça görevinden alınmış, İstanbul'a giderek gazetecilik yapmaya başlamıştır (1945). Ancak fıkra yazdığı La Turquie ve Yeni Dünya gazeteleri, Tan olayları sırasında tahrip edilince işsiz kalmış, 1946 - 1947 yıllarında Aziz Nesin ve Rıfat Ilgaz'la Marko Paşa, Malum Paşa, Merhum Paşa, Öküz Paşa gibi siyasal mizah dergilerini çıkarmıştır. Bu gazeteler tek parti iktidarının baskılarıyla karşılaşmış, dergilerin isimlerindeki Paşa ifadesiyle "Milli Şef" İsmet Paşa ile alay edildiği iddiası ile kapatılmış, yazılar ve yazarları hakkında kovuşturmalar açılmıştır.
Sabahattin Ali dergilerde çıkan yazılarından dolayı üç ay hapis yatmış, karşılaştığı baskılardan bunalmıştır. Ali Baba dergisinde yayımladığı "Ne Zor Şeymiş" başlıklı yazıda, içinde bulunduğu durumu şöyle anlatmaktadır: "Çalmadan, çırpmadan bize ekmeğimizi verenleri aç, bizi giydirenleri donsuz bırakmadan yaşamak istemek bu kadar güç, bu kadar mihnetli, hatta bu kadar tehlikeli mi olmalı idi".
BAHAR DALIYKEN KIRILDI
Bir başka dava nedeni ile 1948'de Paşakapısı cezaevinde üç ay yatmıştır. Çıktıktan sonra zor günler geçirmeye başlamış, işsiz kalıp, yazacak yer bulamamıştır. Yurt dışına gidebilmek için pasaport almak istemiş, alamamıştır. Yasal yollardan yurt dışına çıkma olanağı da bulamayınca Bulgaristan'a kaçmaya karar vermiş fakat para karşılığı anlaştığı Ali Ertekin adlı bir kaçakçı tarafından Jandarma karakolunda katledilmiştir. Daha sonra da cesedi 2 Nisan 1948 tarihinde Bulgaristan sınırında şaibeli bir şekilde bulunmuştur.
Sabahattin Ali'yi öldürdüğünü itiraf eden ve CHP üyesi ve Milli Emniyet mensubu olduğu iddia edilen Ali Ertekin, cinayetin ardından yargılanmış, dört yıla hüküm giymiş; fakat birkaç hafta sonra çıkartılan aftan yararlanarak serbest kalmıştır.
100. DOĞUM YILI BULGARİSTAN'DA KUTLANDI
2007'de Bulgaristan’ın Eğridere (Ardino) kentinde, Sabahattin Ali’nin 100. doğum yılı kutlandı. 31 Mart 2007 günü gerçekleşen toplantıya, başta Bulgaristan Yazarlar Birliği Başkanı olmak üzere Sofya ve Bulgaristan’ın çeşitli kentlerinden Türk ve Bulgar yazarlar, şairler, okurlar ve Sabahattin Ali’nin kızı, hikâyeci, şair, gazeteci Prof. Dr. Filiz Ali katıldı. Bütün eserleri 1950’li yıllardan beri Bulgaristan’daki tüm okullarda okutulduğundan, Sabahattin Ali, Bulgaristan'da çok tanınan bir yazardır.
Kendi ülkasnde ise ismi kitaplardan çıkartıldı. Yazdıkları elden ele, şiirleri dilden dile dolaşmaşa devam ediyor.
SABAHATTİN ALİ'NİN ESERLERİ
ŞİİRLERİ:
Dağlar ve Rüzgâr (1934)
Değirmen Dağlar ve Rüzgâr (1965)
Dağlar ve Rüzgâr, Kurbağaların Serenadı, Öteki şiirler (1988) tüm şiirleri
ROMAN:
Kuyucakli Yusuf (1837-1988)
İçimizdeki şeytan (1940-1982)
Kürk Mantolu Madonna (1943-1988)
ÖYKÜ:
Değirmen (1935)
Kağnı (1936-1983)
Ses (1927-1972)
Yeni Dünya (1943-1982)
Sırça Köşk (1980)
OYUN:
Esirler (1966)
BESTELENEN ŞİİRLERİ
Dağlar, Sezen Aksu - Dağlardır Dağlar
Hapishane Şarkısı - 3, Ahmet Kaya - Geçmiyor Günler
Hapishane Şarkısı - 5, Edip Akbayram - Aldırma Gönül
Kara Yazı, Ahmet Kaya - Kara Yazı
Kız Kaçıran, Ahmet Kaya - Kızkaçıran
Leylim Ley, Zülfü Livaneli - Leylim Ley
Aldırma Gönül
Başın öne eğilmesin
Aldırma gönül, aldırma
Ağladığın duyulmasın,
Aldırma gönül, aldırma
Dışarıda deli dalgalar
Gelip duvarları yalar;
Seni bu sesler oyalar,
Aldırma gönül, aldırma
Görmesen bile denizi,
Yukarıya çevir gözü:
Deniz gibidir gökyüzü;
Aldırma gönül, aldırma
Dertlerin kalkınca şaha
Bir sitem yolla Allah'a
Görecek günler var daha;
Aldırma gönül, aldırma
Kurşun ata ata biter
Yollar gide gide biter;
Ceza yata yata biter;
Aldırma gönül, aldırma.
(Sabahattin Ali'nin Sinop Cezaevinde yazdığı bu şiir daha sonra Edip Akbayram tarafından şarkı olarak seslendirilmiştir.)
HRANT'A UZANAN ZİNCİRİN İLK HALKASI...
Hrant Dink cinayetinin 8 Şubat 2010 Pazartesi günü yapılan duruşmasında, faili meçhul cinayetlere kurban gidenlerin aileleri Beşiktaş İskele Meydanı'nda düzenlenen 'Katili tanıyoruz' eyleminde bir araya geldi.
Buluşmaya Sabahattin Ali'nin kızı Filiz Ali, Hrant Dink'in kızı Delal ve eşi Rakel Dink, Uğur Mumcu'nun çocukları Özge ve Özgür Mumcu, Abdi İpekçi'nin kızı Nükhet İpekçi, Savcı Doğan Öz'ün kızı Bengi Heval Öz ile eşi Sezen Öz, gazeteci Metin Göktepe'nin ablası Sevim Göktepe, Kemal Türkler'in kızı Nilgün Türkler, Ümit Kaftancıoğlu'nun oğlu ve gelini, Yasemin Cebenoyan'ın kardeşi Cüneyt Cebenoyan katıldı.
Karanlıkta bırakılmış siyasi cinayetlerin aydınlatılması istemiyle sonraki hafta TBMM'ye de giden 'Toplumsal Duyarlık Grubu' adına Sabahattin Ali'nin kızı Filiz Ali mahkeme önünde yaptığı açıklamada, ''Sabahattin Ali cinayetinden beri defalarca ezber ettiğimiz bu tür örgütlü siyasi cinayetlerin nasıl örtbas edildiklerini bir daha hatırlatmaya geldik. Biz Hrant Dink'in 'derin' ailesiyiz. Biz buraya Arat, Delal ve Sera'nın kardeşleri olarak geldik. Yıllardır yaşadığımız ortak adaletsizliği paylaşmaya, bunun tanıklığını yapmaya geldik'' dedi.
Filiz Ali, Sabahattin Ali cinayetinden beri örgütlü ve siyasi cinayet dosyalarının çoğunun kapatılıp, zaman aşımına uğratıldığını vurguladı. |
|
|
|
|
|
|
Bu site en iyi Mozilla Firefox 2, Microsoft Internet Explorer 7 veya daha yeni sürümler ile görüntülenebilir.
|
|
